SAMSATLI LOKİANO İLE TARİHİ RÖPORTAJ!

Mehmet BİLGİN

11-11-2026 21:22

Son zamanlarda Adıyaman’da adını sıkça duyduğumuz bir isim var. Meğer bu topraklarda doğmuş ve bizden birisi. Geçen hafta onunla ilgili Samsat’ta bir sempozyum gerçekleştirildi. Onlarca uzman, saatlerce onu konuştular. Dünyanın ilk bilim kurgu hikâyesinden tutun da, hiciv ustalığı, ironi sanatı ve avukatlığa kadar insanlığa birçok alanda hizmet etmiş ve seksenin üzerinde kitap yazmıştır. 

Lokiano, Samsatlı Lokiano. Yaklaşık 1900 yıl öncesine giderek tarihe mal olmuş bu büyük düşünce adamıyla bir röportaj gerçekleştirmek istedim. Bakalım kendisinden sorularımıza nasıl cevaplar alacağız? Ben de çok merak ediyorum. 

Şimdi sizleri o tarihi röportajla baş başa bırakıyorum:

Mehmet BİLGİN:
Lokiano kimdir, kendini nasıl tanımlar?
Samsatlı Lokiano:
Evet, ben Lokiano. Fırat nehrinin kenarında, 125 yılında Kommagene krallığının kadim şehri Samosata’da dünyaya geldim. Yazarlık, hitabet, hiciv ve ironi hayatımın önemli parçaları oldu. İnsanları, toplumları, inanç ve düşünceleri gözlemleyerek gördüğüm yanlışları bazen bir filozof gibi sorguladım, bazen de bir mizah ustası gibi kaleme aldım. 

Mehmet BİLGİN:
Samsat’ta dünyaya gelmek Lokiano  için ne ifade ediyor?
Samsatlı Lokiano:
Her insan doğduğu toprakların izlerini ömrü boyunca taşır. Benim çocukluğum Fırat’ın kıyısında, çok sayıda kültürün buluştuğu topraklarda geçti. Samosata yalnız benim doğduğum yer değil, benim köklerimdir. Çok yer gezdim, uzak diyarlara gittim, farklı şehirlerde yaşadım. Ama şunu söyleyebilirim ki insan memleketini her zaman yüreğinde taşırmış.

Mehmet BİLGİN:
Çocukluk ve gençlik yıllarınızdan söz eder misiniz? Hayata nasıl başladınız?
Samsatlı Lokiano:
Ailemin maddi olarak durumu çok da iyi değildi. Ailem beni dayımın yanına heykeltıraşlığı öğrenmem için gönderdi. Ancak bu iş bana göre değildi. Orada yaşadığım bir olay kararımı değiştirdi. Heykeltıraşlık yerine eğitimi, edebiyatı ve hitabeti seçtim.

Mehmet BİLGİN:
Dayınızın yanında yaşadığınız olay belli ki hayatınızdaki dönüm noktası olmuş. Eğer mümkünse o yaşadığınız olayı anlatabilir misiniz?
Samsatlı Lokiano:
Tabii, anlatırım elbette. Bu yaşadığım olay her çocuk ya da gencin başından geçebilir. Şimdi benim biraz sakarlığım olduğu için bir gün bir heykelin kulağını yanlışlıkla kırdım. Sonra dayım bana çok kızdı, ağır hakaretlerde bulundu ve iyi de bir dayaktan geçirdi. Bu durum benim çok zoruma gitmişti. O gün son günümdü ve heykellerin karşısına geçip onlara şunu söyledim: ‘Ey heykeller! Artık ömrüm boyunca mücadelem hep sizlerle olacaktır.’

Mehmet BİLGİN:
Aslında ilk ironinizi heykellere yapmışsınız. Değil mi efendim?  
Samsatlı Lokiano:
Öyle de sayılır. Çünkü heykeller taştan yapılmış birer figür ya da semboldür. İnsanlar kendi elleriyle onları yapıp sonra da onların kölesi oluyorlar. Bunlar dogma ve boş inançtır ve gerçekten ömrüm boyunca da onlarla mücadele ettim.

Mehmet BİLGİN:
Peki, neden yazarlığı seçtiniz?  
Samsatlı Lokiano:
Çünkü düşünce çok önemlidir. İnsan zihnini özgürleştirir ve güç verir. Taşa şekil vermek belki kolay ve güzeldir. Ama insanın zihnine dokunmak bambaşka bir şeydir. Ben insanların kelime ve cümlelerle kendilerini sorgulamalarını istedim. Eleştirel düşünsünler istedim. Dogmalardan kurtulsunlar istedim. Zira bazen bir cümle ya da bir kelime binlerce heykelden daha uzun ömürlüdür. 

Mehmet BİLGİN:
Bu kadar iyi yetişmenizde en çok neler etkili oldu?
Samsatlı Lokiano:
Çok gezdim, çok okudum. Araştırmalar ve gözlemler yaptım. Dönemin entelektüelleriyle çok sık temaslar kurup fikir alışverişinde bulundum. Dogmatik inançları hep sorguladım.  

Mehmet BİLGİN:
Döneminizdeki birçok filozofu ve dini inançlarını eleştiyorsunuz. Niçin bu kadar eleştirel bir tavrınız var?
Samsatlı Lokiano:
Derdim inançlarla değil, inançları ve düşünceleri kullanarak insanları aldatmasıyladır. Kendilerini bilge gösteren cahilleri, halkı kandıran sahte kahinleri ve çıkarları uğruna hakikati çarpıtanları eleştirdim. İnsanların her söylenen inanmaması gerektiğini düşündüm. Sorgulamak gerektiğine her zaman inandım.

Mehmet BİLGİN:
Mizahı ve hicvi çok sık kullanıyorsunuz. Sizce mizah ne kadar etkilidir?
Samsatlı Lokiano:
Mizah, bazen en keskin kılıçtan daha güçlüdür. İnsan mizaha karşı düşünmek zorunda kalır. Güldürürken düşündürmek, düşündürürken de kendileriyle yüzleşmesini sağlamak istedim.

Mehmet BİLGİN:
Çok sayıda eser kaleme aldınız. Bunların içinde sizin için özel bir yere sahip olan hangisidir?
Samsatlı Lokiano:
Benim için en özeli Gerçek Bir Hikâye eseridir. Bu kitapta hayal gücünü sınırların ötesine taşıdım. İnsanların gerçek sandığı şeyleri sorgulamalarını istedim.

Mehmet BİLGİN:
Yaşamınızda birçok farklı şehir gezdiniz. Bu yolculuklar size neler kazandırmıştır?
Samsatlı Lokiano:
Çok yer gezmek elbetteki birçok deneyim kazandırır. Yeni insanlar, yeni düşünceler, farklı toplum ve kültürler tanırsınız. 

Mehmet BİLGİN:
Kayık metaforuyla insanlara nasıl bir mesaj vermek istediniz?
Samsatlı Lokiano: 
‘Kayık benzetmesi’ üzerinden öbür dünyayı işlemeye çalıştım. Bir kere bu kayığa binenler dünyadaki bütün yüklerinden kurtulacak ve öyle binecekler. Kayığa binenler ölmeyi kendi isteyenlerdir ve çıplak bir şekilde bineceklerdir. Burada asıl vermek istediğim mesaj; insanoğlunun dünya malına, makama, şöhrete ve fiziksel dünyaya olan aşırı bağlılığının ölüm karşısındaki anlamsızlığını ve geçiciliğini
hicvetmeye çalışmaktı.

Mehmet BİLGİN:
Efendim bir de şunu merak ediyorum: Bugünden yaklaşık ikibin yıl sonra doğduğunuz Samsat’ta sizinle bir röportaj yapılıyor olsaydı ne hissederdiniz ve o zamanın neyini hicvederdiniz?
Samsatlı Lokiano:
İnsanın bu kadar geçen zamanda nasıl değiştiğini görmek isterdim. Yaşadığım şehirden geriye nelerin kaldığını, Fırat’ın nasıl değiştiğini, insanların hangi düşüncelerle yaşadığını merak ederdim. En çok sevineceğim şey de aradan yüzyıllar geçmesine rağmen insanların halen benim adımı anmaları ve düşüncelerimi merak etmeleri olurdu. 
Hiciv konusuna gelince insanların zaaflarını, sahte aydın ve dindarları, makam ve mevki düşkünlüğünü, para ve servet hırsı olanları hicvederdim.  

Mehmet BİLGİN:
Çok teşekkür ediyorum. Ufuk açıcı bir sohbet oldu. Son olarak birşeyler söylemek ister misiniz?
Samsatlı Lokiano:
Ben teşekkür ederim. Son sözlerim özellikle gençlere olsun. Okuyun, araştırın, sorgulayın. Başkalarının düşüncelerini ezberlemeyin, kendi düşüncelerinizi geliştirin. Bilginin peşinden gidin her zaman. Cehaletin rahatlığına sığınmayın. Bir yerin gerçek zenginliği yalnızca taşlarında, toprağında ve geçmişinde değil; yetiştirdiği insanlarda ve dünyaya bıraktığı düşüncelerdedir.

Selam ve muhabbetle
Mehmet BİLGİN
11.11.2026

DİĞER YAZILARI SAMSAT’TA FELSEFE GÜNLERİ... 01-01-1970 03:00 KÂHTA KİTAP GÜNLERİ 01-01-1970 03:00 İDEAL ÖĞRETMEN… 01-01-1970 03:00 FADİME’NİN BANA HİSSETTİRDİKLERİ… 01-01-1970 03:00 AKIL 01-01-1970 03:00 KÖTÜ-İYİ... 01-01-1970 03:00 MAKBER 01-01-1970 03:00 NURETTİN TOPÇU'NUN MAARİF DAVASI 01-01-1970 03:00 TAÇLI KADIN BAŞI/NİĞDE 01-01-1970 03:00 MAH-I MUHARREM… 01-01-1970 03:00 “ŞECAAT ARZEDERKEN MERD-İ KIPTİ…” 01-01-1970 03:00 KAYYIM(KAYYUM) 01-01-1970 03:00 SİNCİK'TE TERS LALE FESTİVALİ NEDEN YAPILMAZ? 01-01-1970 03:00 ADIYAMAN'DA BİR EĞİTİM FEDAKÂRI: İSMET KAYA 01-01-1970 03:00 “BEN NUŞİREVAN’DAN DAHA AZ ÂDİL DEĞİLİM!” 01-01-1970 03:00 MÜKEMMEL DEĞİL, MERHAMETLİ ÇOCUKLAR YETİŞTİRİN! 01-01-1970 03:00 SEYYİD NESİMİ 01-01-1970 03:00 HÜRMÜZ BOĞAZI PİRİ REİS’İN KELLESİNİ ALDIRMIŞ 01-01-1970 03:00 BİR RAMAZAN HATIRASI 01-01-1970 03:00 EY ŞEHR-İ RAMAZAN  01-01-1970 03:00 “HAC BANA FARZ OLMADI Kİ!” 01-01-1970 03:00 ÖLMEK DE BIR NİMETMİŞ... 01-01-1970 03:00 NİHİLİST PENGUEN 01-01-1970 03:00 “İLİM ÖĞRENENE GÖREDİR!” 01-01-1970 03:00 BATAKLIKTAN BEYAZ ZAMBAKLAR ÜLKESİ'NE 01-01-1970 03:00 KAR 01-01-1970 03:00 BİR BAHÇIVAN HİKÂYESİ 01-01-1970 03:00 DENGBÊJ 01-01-1970 03:00 MALATYA ADIYAMAN'A BAĞLANMAK İSTİYOR! 01-01-1970 03:00 CHRİSTY BROWN'UN SOL AYAĞI 01-01-1970 03:00 ADIYAMAN'DA NEDEN KİTAP FUARI YAPILMIYOR? 01-01-1970 03:00 SEN...GİBİ 01-01-1970 03:00 TAZİYE YEMEKLERİ… 01-01-1970 03:00 SİNCİK-MALATYA YOLUNDA TÜNEL VE VİYADÜK OLACAK MI? 01-01-1970 03:00 ÇOK ILGINÇ BIR VASIYET 01-01-1970 03:00 KOMMAGENE KRALLIĞI’NIN ZİRVESİ: NEMRUT DAĞI   01-01-1970 03:00 ZENGİNLİĞİ FARKEDİLMEYEN DİL: KÜRTÇE 01-01-1970 03:00 KOMMAGENE’NİN YAZLIK BAŞKENTİ: ARSEMİA 01-01-1970 03:00 NEPOTİZM 01-01-1970 03:00 ETSİZ ÇİĞKÖFTE İN, ETLİ ÇİĞKÖFTE OUT! 01-01-1970 03:00 CENDERE'DE KAYIP TAŞ EFSANESI 01-01-1970 03:00 KIRVEDEN KANKAYA 01-01-1970 03:00 KARAKUŞ TEPESİ   KOMMAGENE AİLESİ MEZARLIĞI… 01-01-1970 03:00 ABUZERLERIN NESLI TÜKENIYOR 01-01-1970 03:00 MUAZZEZ AKKAYA, O BIR MONA ROZA 01-01-1970 03:00 BİR ŞEHİR PLANLANIRKEN... 01-01-1970 03:00 HÜZNÜNÜ DİNDİREMEDİK EY KUDÜS 01-01-1970 03:00 TATİL-ATALET-TEMBELLİK  01-01-1970 03:00 IRGATLIK... 01-01-1970 03:00