VOLUME IV
HALK EKMEK VE AŞEVİ
“Halk Ekmek fabrikamız bölgeyi rahatlatacak bir yatırım. Yenimahalle'deki semt pazarının yerini önemli bir dönüştürme ile halk ekmek fabrikasına çeviriyoruz. Burada yaklaşık 90 bin adet günlük ekmek üretimi yapılacak, önemli bir tesis. Ve burada da işin yüzde 72’si geride kaldı, hedefimiz 15 Haziran'a kadar bu tesisi, bu fabrikayı hizmete alıp halkımıza sıcak ekmeği vermek olacak.”
***
Halk ekmekle ilgili değil ama halk ekmeğin hizmet vereceği yerle ilgili önceki akşam tam düşüncelerimi yazacakken belediye başkanımız Sn. Abdurrahman Tutdere ile bir telefon görüşmemiz oldu. Sonrasında daveti üzerine, yakında hizmete açılacak halk ekmek ve çeşitli entegrelerin yapılacağı tesisi gezmeye karar verdik
Geçmiş dönem belediye başkanlarımızdan Sn. Hüsrev Kutlu tarafından 3 bin 200 metrekaresi kapalı olmak üzere 4000 metrekare üzerine kurulan kalıcı semt pazarı kısa bir süreliğine hizmet vermiş sonra da kaderine terk edilmişti, ta ki yüzyılın felaketi olarak adlandırılan 6 Şubat depremlerinden sonra kısa bir süreliğine çadır kent olarak kullanılıncaya kadar.
Doğrusu, böylesine devasa bir alanın “Halk Ekmek” tesisi olarak kullanılmasınınım doğru olmadığını düşünenlerdenim.
Belediye başkanımızla alanı gezerken oranın sadece halk ekmekten ibaret olmadığını, tesisin içinde acil durumlar (deprem, sel vb. felaketler durumunda) için10 000 kişi kapasiteli aşevi kurulacağını, yeni hizmet binalarına geçtiklerinde belediye personeli için çıkarılacak yemeklerde mutfak olarak kullanılacağını, aynı alan içerisinde kuracakları scala sistemiyle şehir içme suyunu kontrol edeceklerini ve kendi deyimiyle Türkiye’de ilk olan su yönetimi sistemi sayesinde mahalle mahalle suyun yükselen-alçalan debisini kontrol ederek her mahalleye adil şekilde su verebilecekleri konusunda detaylı bilgi almış olduk.
Sn. Tutdere’ ye, deprem sonrasında en son ihtiyaç duyulan şeyin aşevi olduğunu, çünkü depremin daha ilk gününün akşamında Adıyaman’da çadırlardan önce aşevi kurulduğunu, herkesin yemek çıkarmak için birbiriyle yarıştığını, böyle devasa bir alanın aşevi olarak kullanılmak üzere atıl bir şekilde bekletilmesini mantıklı bulmadığımı söylediğimde, buranın aynı zamanda Belediye personeli için yemek çıkacak bir mutfak olarak kullanılacağı düşüncesini yenilediler.
Günlük 90 000 ekmek kapasiteli olan halk ekmek tesisinin sadece tek çeşit ekmek üretmeyeceğini, normal ekmeğin yanı sıra çok sayıda çeşitli ekmek üretebileceklerini ve çıkaracakları pasta çeşitleriyle de halka hizmet edeceklerini söyleyen Sn. Tutdere, her mahalleye ve şehrin değişik yerlerine kuracakları halk ekmek büfeleriyle hizmet ağını büyüteceklerini ve hâlihazırda çadırda hizmet veren sosyal marketin de aynı tesis içinde hizmet vermeye başlayacağını söylediler.
***
Günlük 90 bin ekmek kapasiteli halk ekmeğin 90 bin ekmek çıkarmayacağının farkındayız. Çünkü bu tek başına Adıyaman’ın günlük ekmek ihtiyacının neredeyse tamamı demek zaten. Günlük 20 bin ekmek çıkarılsa dahi fırıncıların buna tepki göstereceğini öngörmemek için siyasetçi olmaya gerek yok.
Ekmeğin üzerinde bunca durmamın nedeni daha önce de defalarca yazdığım gibi istisnalar hariç olmak üzere Türkiye’nin en kötü ve sağlıksız ekmeğinin (somun) Adıyaman’da çıkıyor olmasından dolayıdır.
Daha önce Gaziantep Aymerkez bitişiğindeki markette çıkan 32 çeşit ekmekten ve onlarca pasta çeşidinden bahsetmiştim. Sayı olarak Adıyaman’daki bütün matadorlarda çıkan ekmek ve pasta çeşidinden daha fazlası Antep’te bir markette çıkıyor yani. Kalite açısındansa kıyas kabul edilmeyecek bir kalitede hem de.
Yine aynı şekilde Gaziantep’te mesela herhangi simit evinde çıkan pasta çeşidi Adıyaman’daki bütün pastanelerde çıkan pasta çeşidinden çok daha fazla. Kalite açısındansa kıyas kabul edilmeyecek bir kalitede hem de.
Ekmeğin tek başına benim için bir yaşam kaynağı olduğunu da defalarca yazmıştım.
Sn. Tutdere’ ye iyi ustalarla ve hijyen bir ortamda çalışıldığı takdirde bunun aynı zamanda bir rekabet ortamı yaratacağını ve Adıyaman genelinde ekmeğin kalitesini arttıracağını söyledim. Kendileri de bu yönde en iyi ustalarla çalışacaklarını ekmek ve pasta çeşidi yönünde şehre yeni bir vizyon kazandıracaklarını söylediler.
Bir de çevredeki okullar düşünülerek dış mekânın kafeterya olarak kullanılması durumunda öğrenciler için çok iyi olacağı fikrime sıcak baktıklarını ve bunu da halk ekmeğin açılışından sonra hayata geçireceklerini belirttiler.
***
Adıyaman belediyesi tarafından en geç iki ay içerisinde açılacak halk ekmek ve aşevinin gerçekten Sn. Tutdere’nin dediği şekilde kaliteli hizmet verip vermeyeceğini açıldıktan sonra göreceğiz.
Halk ekmek bana sorarsınız bir başka ilde değilse Adıyaman gibi son derece kalitesiz ve hijyenik olmayan ortamlarda ekmek (somun) çıkarılan, tek tip ekmek çıkarıldığı için de rekabet ortamı bulunmayan bir il için sorumluluktan öte bir zorunluluktur.
Bu sorumluğu üstelenen Sn. Tutdere’nin, fırıncıların baskısından sonra günlük ekmek sayısında azaltmaya gidip gitmeyeceğini, dediği gibi kalite anlamında üst düzey bir standart yakalayıp yakalamayacağını halk ekmek ve pasta evi hizmete açıldıktan sonra hep birlikte göreceğiz.
***
Söz konusu ekmek olunca eleştiri konusu olacak çok fazla şey kalmıyor. Kurulduğu alanla ilgili eleştirilerim de hizmet verecek diğer birimler (mutfak, scala sistemi, sosyal market, soğuk hava deposu) göz önüne alındığında makul düşünmem gerektiğini söylüyor bana.
***
Geçmiş dönem belediye başkanlarımızdan Abdülkadir Kırmızı tarafından yapılan ve Kuyumcular çarşısı olarak düşünülen, sonrasında TOGEM (Toplumsal Gelişim Merkezimizin) olarak kullanılan ve deprem sonrasında yıkılan binayla ilgili düşüncelerimi, Sn. Tutdere’nin şehirle ilgili hayati konularda (meydan projesi, 2.3.4. etapların yapılması ya da yapılmaması gibi) neden risk almadığını, bir sonraki başlıkta ilk fırsatta yazmaya çalışacağım.