Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Antalya NEST Kongre Merkezi’nde düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi Açılış Töreni’ne katılarak bir konuşma yaptı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Akdeniz'in incisi Antalya'da böylesine kapsamlı bir organizasyonda katılımcıları misafir etmekten büyük bir memnuniyet duyduğunu söyledi.
77. Uluslararası Uzay Kongresi vesilesiyle dünyanın 111 ülkesinden Türkiye'yi teşrif edenlere "hoş geldiniz" diyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yaptığı bu büyük buluşmanın ülkelerimiz, halklarımız ve insanlığın ortak geleceği açısından hayırlara vesile olmasını temenni ediyorum. Kongrenin düzenlenmesine destek olan, bu önemli uluslararası etkinliğin icrasında emeği geçen tüm kurumlarımızı canı gönülden tebrik ediyorum. 'Dünyanın daha fazla uzaya ihtiyacı var' temasıyla tertiplenen kongre kapsamındaki etkinliklerin yeni iş birliklerine kapı aralamasını diliyorum" dedi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, öncelikle bir hususa dikkati çekmek istediğini belirterek, şöyle devam etti: "Haberleşmeden güvenliğe, ekonomiden ulaşıma, tarımdan afet yönetimine, insanlığın her alanda kat ettiği mesafenin temelinde bilim ve teknoloji vardır. Bilim ve teknolojideki ilerlemenin doğrudan yansıdığı en kritik alan ise şüphesiz uzaydır. Dolayısıyla bugün uzayda daha fazla yer edinmek, aslında yeryüzünde insanlığın hayatını daha güvenli, daha müreffeh ve daha sürdürülebilir hâle getirmek anlamına geliyor. Kongre münasebetiyle yapılacak toplantı, görüşme, sunum ve istişarelerin bu minvalde ufkumuzu aydınlatan tartışmalara vesile olacağına inanıyor, değerli fikirleriyle kongreye katkı sunacak herkese teşekkür ediyorum."
Türk milletinin gök bilimlerinde fevkalade zengin bir birikime tevarüs ettiğine dikkati çeken Cumhurbaşkanı Erdoğan, ataların asırlar boyunca Türkistan coğrafyasının uçsuz bucaksız bozkırlarında güneşin ve ayın hareketlerini takip ettiklerini, kayıt altına aldıklarını, yıldızların dilini çözmeye çalıştıklarını vurguladı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Bilim tarihine şöyle bir baktığımızda 6. yüzyılda yaşamış Göktürkler döneminde özellikle astronomik gözlemlerle ve takvim bilgisine ilişkin önemli izlerle karşılaşıyoruz. Esasında tek başına 'Göktürk' ifadesi dahi milletimizin gökyüzü ile kurduğu güçlü bağın mahiyetini göstermesi açısından yeterlidir" diye konuştu.
"MEDENİYET HAVZAMIZDAKİ PEK ÇOK ÂLİM GÖK BİLİMLERİNE EŞSİZ KATKILAR YAPMIŞTIR"
Kökleri 15 asır öncesine uzanan bu ilginin Türk milletinin İslam'la müşerref olması akabinde daha kurumsal bir hâl aldığının altını çizen Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti: "Bağdat'tan Şam'a, Semerkant'tan Buhara'ya, Meraga'dan Kurtuba'ya, Kahire'den İstanbul'a uzanan geniş medeniyet havzamızdaki pek çok âlim gök bilimlerine eşsiz katkılar yapmıştır. İlim ve bilim insanlarımız devrin karanlığında yol ve yön arayan insanlığı aydınlatmak üzere yeni kandiller yakmıştır. Düşünürlerimiz, bilginlerimiz o dönemlerde ilmi heyet olarak adlandırılan astronomiye çok önemli eserler kazandırmıştır. Mesela ayın evrelerini hesaplayıp haritasını ilk çıkaran Ali Kuşçu'dan, 16. yüzyılda alemin merkezinin yerin merkezi olduğunu söyleyen Seydi Ali Reis'e kadar bu alanda çığır açan nice isim bu topraklarda yaşamış, yetişmiş, talebe yetiştirmiş, bugün bile hayran kaldığımız ilmi keşiflere imza atmıştır."
Cumhurbaşkanı Erdoğan, trigonometri ilminin babası, ekliptik ile ekvator arasındaki mesafeyi ilk kez gerçeğe en yakın hesaplayan Takiyüddin'in, 16. yüzyılda İstanbul'da rasathane kurarak bu geleneği daha da ileri taşıdığını söyledi.
İsimlerini tek tek sayamayacağı binlerce bilim insanının daha sonra gökyüzünün sırlarını çözmek için büyük uğraşlar verdiğini belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, 8 sene önce ebediyete uğurlanan Prof. Dr. Fuat Sezgin'in gayretleriyle kurulan İstanbul İslam Bilim ve Teknoloji Tarihî Müzesi'nin, bu zengin mirasa ışık tutan önemli bir merkez olduğunu ifade etti.
İmkânı olan veya yolu İstanbul'a düşenlere müzeyi ziyaret etmelerini tavsiye eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle devam etti: "Bir taraftan sahip olduğumuz bu zengin ve köklü mirasla gurur duyarken, diğer taraftan bunu daha da zenginleştirmeye gayret ediyoruz. Türkiye'yi yönetme sorumluluğunu üstlendiğimiz günden itibaren her alanda geçmişle gelecek arasında güçlü köprüler kurmaya çalıştık. Tarihten ilham alarak bugüne ve yarına nasıl yön verebileceğimizi, nasıl mührümüzü vurabileceğimizi, geleceğin dünyasında hak ettiğimiz yeri nasıl alabileceğimizi planlamanın çabasında olduk. Hedeflerimizi belirledik, kurumlarımızı güçlendirdik, insan kaynağımıza yatırım yaptık, sanayimizi harekete geçirdik, üniversitelerimizi ve araştırma altyapımızı destekledik. Türkiye'nin uzay yarışında geri kalmasına asla müsaade etmedik. Önümüze çıkan engellere ve zorluklara rağmen hamdolsun kısa sürede kayda değer mesafe aldık."
Bir şeyi memnuniyetle ifade etmek istediğini dile getiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, bugün Türkiye'nin, kendi uydusunu tasarlayan, geliştiren, üreten, test eden ve uzayda işleten nadir ülkelerden biri olduğunu vurguladı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, İMECE ile yüksek çözünürlüklü yer gözlem alanında önemli bir kabiliyet kazandıklarını kaydederek, "GÖKTÜRK uydularımızla ülkemizin uzaydan yer gözlem ve keşif kapasitesini artırdık. TÜRKSAT 5A ve TÜRKSAT 5B'yi başarıyla uzaya gönderdik. 2024 yılında ilk yerli ve millî haberleşme uydumuz TÜRKSAT 6A'yı uzaya fırlattık ve hizmete aldık. TÜRKSAT 6A, Türkiye'nin mühendislik kabiliyetini, sanayi altyapısını, insan kaynağını ve uzay teknolojilerindeki öz güvenini de teyit etmiştir" ifadelerini kullandı.
"BİZ DAHA BÜYÜK HEDEFLERİN PEŞİNDEN KOŞUYORUZ"
"Burada şunun da altını çiziyorum. Bizim için uzay sadece uydulardan ibaret değildir" diyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, sözlerini şöyle sürdürdü: "Uzay araştırmaları ve insanlı uzay faaliyetleri de Millî Uzay Programı'mızın önemli unsurları arasında yer alıyor. 2024 yılında Alper Gezeravcı'yı Uluslararası Uzay İstasyonu'na göndererek Cumhuriyet'imizin ilk insanlı uzay misyonunu gerçekleştirdik. Ardından Tuva Cihangir Atasever'in yörünge altı araştırma uçuşuyla mikro yer çekimi araştırmalarında yeni bir tecrübe kazandık. Bunlar ülkemiz için son derece anlamlı ama yeterli olmayan adımlardı. Biz daha büyük hedeflerin peşinden koşuyoruz. Elde ettiğimiz bu tecrübeyi çok daha yukarılara taşımanın gayreti içindeyiz. İnşallah Türkiye, insanlı uzay çalışmalarında daha nice görevi başarıyla gerçekleştirecek, nice bilim insanını, mühendisini ve astronotunu uzaya gönderecektir."
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 2021 yılında açıklanan Millî Uzay Programı'nın en heyecan verici hedeflerinden birinin de Ay olduğunu aktardı.
Bundan 5 yıl önce programı açıklarken Ay'a gitme hedefi koyduklarını, bunu da milletle paylaştıklarını anımsatan Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları kaydetti: "Ufku dar, vizyonu sığ, muhayyilesi kıt kimi çevrelerin küçümseyici eleştirilerine muhatap olan iddiamızı hayalden çıkarıp attığımız adımlarla bugün somut bir programa dönüştürdük. Ay Araştırma Programı'mız kapsamında geliştirdiğimiz Ay Uzay Aracı'nın üretim, montaj ve entegrasyon faaliyetlerini tamamladık. Şimdi sistem seviyesi çevresel testlerimizi gerçekleştiriyoruz. Yaklaşık 3,5 ton ağırlığındaki Ay Uzay Aracı'mızın yüzde 80'in üzerinde yerlilik oranına sahip olması, bizim için ayrıca büyük bir gurur kaynağıdır. Daha da önemlisi İMECE ve TÜRKSAT 6A gibi projelerde kazandığımız mühendislik tecrübesini Ay görevimize aktarıyoruz. Yani her seferinde sıfırdan başlamıyor, bir önceki görevde kazandığımız bilgi ve tecrübeyi bir sonraki hedefimize taşıyoruz."
"UZAY YARIŞI BİRKAÇ ÜLKENİN KENDİ ARASINDA YÜRÜTTÜĞÜ BİR MÜCADELE OLAMAZ"
Cumhurbaşkanı Erdoğan, uzayda var olmak için yalnızca uydu üretmenin yetmeyeceğini, uzaya erişebilmenin de gerektiğini vurgulayarak, bu nedenle Millî Uzay Programı'yla uzaya erişim ve uzay limanı hedefini özel bir yere koyduklarını dile getirdi.
Türkiye'nin coğrafi şartlarını da dikkate alarak dost ve kardeş Somali ile uzay alanında tarihî bir iş birliğinin temellerini attıklarını ifade eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları söyledi: "Somali'de hayata geçireceğimiz uzay limanının inşa çalışmalarını başlattık. Bu stratejik projenin hayata geçirilmesi için çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz. Projemizle Türkiye'nin uzaya erişim kapasitesini geliştirme yanında, Afrika kıtasının uzay ekosisteminin gelişmesine de katkı sağlamayı hedefliyoruz. Bizim ilkemiz şudur, uzay yarışı birkaç ülkenin kendi arasında yürüttüğü bir mücadele olamaz. Böyle olmamalı, böyle görülmemelidir. Aynı şekilde uzay, önden gidenin el koyduğu bir ganimet de değildir. Özellikle uzayı silahlandırmak ve burayı silahlanma yarışının aracı hâline getirmek fevkalade yanlıştır. Dahası tehlikelidir. İnsanlığın ortak geleceğine yönelik aleni bir tehdit oluşturmaktadır. Bunun son dönemde yaygınlık kazandığını görüyor ve doğru bulmuyoruz."
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye olarak uzayın imkânlarından daha fazla ülkenin yararlanmasını istediklerini, daha fazla ülkenin bilim üretmesini, daha fazla gencin uzay teknolojilerine erişmesini, daha fazla girişimcinin küresel uzay ekonomisine katılmasını arzu ettiklerini belirterek, "Şurası bir gerçek ki uzay, teknolojik kapasitesi ne olursa olsun bir ülkenin tek başına şekillendirebileceği bir alan olmaktan çıkmış, ortak hedefler etrafında birlikte hareket etmeyi gerektiren küresel bir alana dönüşmüştür" diye konuştu.
Dünyanın dört bir yanından uzman isimleri bir araya getiren kongreyi ortak geleceği birlikte şekillendirmek açısından son derece kıymetli bulduğunu, uzayın geleceğinin aynı zamanda devletlerin, parlamentoların ve uluslararası kuruluşların ortaya koyacağı ortak iradeyle şekilleneceğini belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu minvalde "Uzayda Barış İçin Antalya Deklarasyonu"nu imzalayan tüm katılımcılara teşekkür etti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, henüz imzalamayanları da bu adımı atmaya davet ederek, şöyle devam etti: "Bugün Türkiye'nin uzay alanındaki en büyük gücü sadece sahip olduğu uydular veya geliştirdiği teknolojiler değildir. En büyük gücümüz genç ve nitelikli insan kaynağımızdır. Mühendislerimizle, bilim insanlarımızla, girişimcilerimizle ve bunları aynı hedef etrafında buluşturan siyasi irademizle hedeflerimize doğru sağlam adımlarla ilerliyoruz. Cumartesi günü Türkiye'nin bu alanda hangi seviyeye ulaştığını bizzat gözlemleme imkânı bulduk. Nerede, Şanlıurfa ilimizde düzenlenen TEKNOFEST Güneydoğu'da farklı yaş gruplarından gençlerimizin heyecanına şahitlik ettim. 81 ilimizden ve dünyanın 97 ülkesinden 730 bini aşkın takımın başvurduğu bu muazzam teknoloji festivali gelecek adına umutlarımızı daha da artırdı. Umutlarını, heveslerini, iştiyaklarını kırmaya dönük her türlü kampanyaya rağmen TEKNOFEST kuşağı olarak yetişen pırıl pırıl gençlerimiz bugün, roketlerden uydulara, yapay zekâdan uzay teknolojilerine kadar pek çok alanda dünyayla yarışan projeler geliştiriyor. İnşallah bu gençler bizim açtığımız yoldan ilerleyerek yarının astronotları, mühendisleri, bilim insanları ve uzay girişimcileri olacaklar. Millî Uzay Programımızın diğer hedeflerini onlar gerçeğe dönüştürecekler. Zengin bir tarihî birikim ve güçlü bir iradeyle yürüdüğümüz bu yolda daha kat edecek çok mesafemiz var."
"Türkiye'yi küresel uzay ekosisteminin güçlü ve saygın aktörlerinden biri hâline getirene kadar hedefimizden sapmayacağız" diyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu yolu tek başına değil, aynı ideallere inanan dostlarla yürümek istediklerini kaydetti.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nin bu ortak zemini büyütmek için çok anlamlı bir fırsat olduğuna inandığını dile getirerek, "Bu düşüncelerle kongremizin ülkelerimizle birlikte tüm insanlık için hayırlı sonuçlara vesile olmasını diliyorum" ifadesini kullandı.
Türkiye'ye gelen katılımcıları bir kez daha selamlayan Cumhurbaşkanı Erdoğan, kongrenin gerçekleşmesinde emeği geçen kurumları tebrik etti.
